Không ai muốn tai nạn xảy ra – nhưng ai cũng cần chuẩn bị

Trong suốt những năm làm việc trong lĩnh vực An toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ), tôi đã chứng kiến không ít những sự cố thương tâm. Điểm chung của hầu hết các vụ việc này không nằm ở sự thiếu thốn máy móc hay công nghệ, mà nằm ở tâm lý “chắc không sao đâu”. Câu nói kinh điển: “Không ai muốn tai nạn xảy ra” thường chỉ được thốt lên khi sự đã rồi. Nhưng thực tế, để tai nạn không xảy ra, hoặc để giảm thiểu thiệt hại tối đa khi nó ập đến, thì ai cũng cần phải chuẩn bị.

Sự chủ quan – “Điểm mù” chết người trong an toàn lao động

Các thống kê hằng năm đều chỉ ra rằng, phần lớn nguyên nhân gây tai nạn lao động (khoảng trên 70%) đến từ yếu tố chủ quan của con người. Đó là sự lơ là trong phút chốc, là việc bỏ qua một bước trong quy trình vận hành vì “làm tắt cho nhanh”, hay việc không đeo dây an toàn vì “vướng víu”.

Tai nạn không bao giờ báo trước. Nó không chờ bạn sẵn sàng mới ập đến. Chính vì vậy, tư duy “chuẩn bị” không phải là sự lo xa thái quá, mà là một phần bắt buộc của năng lực làm việc chuyên nghiệp. Chuẩn bị ở đây chính là việc xóa bỏ các “điểm mù” về rủi ro ngay từ khi chưa có gì xảy ra.

Chuẩn bị cái gì? – Ba trụ cột của sự an toàn

Để chuyển từ thế bị động sang chủ động, doanh nghiệp và người lao động cần tập trung vào 3 yếu tố cốt lõi:

Kiến thức và Nhận thức: Đây là lớp khiên bảo vệ đầu tiên. Người lao động cần được huấn luyện an toàn vệ sinh lao động một cách thực chất, không phải hình thức. Bạn cần biết rõ mối nguy hiểm nơi mình làm việc là gì: điện giật, vật rơi, hay hóa chất độc hại? Khi nhận thức rõ rủi ro, hành vi của bạn sẽ tự động điều chỉnh để tránh né nó.

Trang thiết bị bảo hộ (PPE) đúng chuẩn: Đừng đợi đến khi tia lửa bắn vào mắt mới đi tìm kính bảo hộ. Đừng đợi vật nặng rơi xuống chân mới nhớ đến giày mũi sắt. Trang bị bảo hộ lao động (PPE) là chốt chặn cuối cùng bảo vệ cơ thể bạn trước các tác nhân nguy hại. Hãy coi đồ bảo hộ như một phần cơ thể không thể tách rời khi bước vào công trường hay nhà máy.

Kịch bản ứng phó sự cố: Nếu tai nạn xảy ra ngay lúc này, bạn sẽ chạy đi đâu? Bình chữa cháy gần nhất ở vị trí nào? Ai là người sơ cấp cứu? Việc “chuẩn bị” quan trọng nhất chính là diễn tập các tình huống khẩn cấp. Khi sự cố xảy ra, sự hoảng loạn sẽ giết chết chúng ta nhanh hơn cả tai nạn. Chỉ có những phản xạ đã được rèn luyện qua diễn tập mới giúp chúng ta bình tĩnh xử lý và cứu sống chính mình cùng đồng nghiệp.

Kết luận

An toàn không phải là sự may mắn, an toàn là kết quả của sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Đầu tư cho an toàn – dù là thời gian học tập hay chi phí mua sắm thiết bị – chưa bao giờ là lỗ.

Hãy nhớ rằng, gia đình bạn đang chờ bạn trở về sau mỗi ca làm việc. Đừng để sự thiếu chuẩn bị của ngày hôm nay trở thành sự hối tiếc của ngày mai. Ngay lúc này, hãy rà soát lại quy trình làm việc của mình: Bạn đã thực sự an toàn chưa?