Trong quá trình tham gia lao động, an toàn tính mạng và sức khỏe luôn là yếu tố then chốt. Một trong những vấn đề phát sinh thực tế tại các nhà máy, công trường là: Người lao động có quyền từ chối công việc nguy hiểm không? Dưới góc độ pháp luật về An toàn, vệ sinh lao động, quyền và nghĩa vụ của các bên được quy định rất cụ thể để giải quyết tình huống này.

1. Pháp luật quy định: Người lao động có quyền từ chối công việc nguy hiểm khô

Câu trả lời chính xác là: Có.

Căn cứ theo Điểm d, Khoản 1, Điều 6 của Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người lao động hoàn toàn có quyền từ chối làm công việc hoặc rời bỏ nơi làm việc khi thấy rõ có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng hoặc sức khỏe của mình.

Pháp luật bảo vệ người lao động bằng cách quy định: Khi từ chối công việc trong trường hợp có nguy cơ rõ ràng, người lao động sẽ không bị trả thù, không bị xử lý kỷ luật (như trừ lương, sa thải hay luân chuyển công tác).

2. Điều kiện để thực hiện quyền từ chối hợp pháp

Việc pháp luật cho phép từ chối công việc không đồng nghĩa với việc người lao động được tự ý bỏ việc vì cảm tính. Để việc từ chối là hợp pháp, người lao động phải tuân thủ đúng quy trình:

  • Nguy cơ phải rõ ràng và nghiêm trọng: Phải có căn cứ thực tế cho thấy khu vực làm việc tiềm ẩn nguy cơ đe dọa trực tiếp đến tính mạng (ví dụ: giàn giáo có dấu hiệu nứt gãy, hệ thống điện rò rỉ, thiếu thiết bị bảo hộ bắt buộc trong môi trường độc hại).
  • Bắt buộc phải báo cáo ngay lập tức: Ngay khi phát hiện nguy cơ và ngừng làm việc, người lao động phải báo cáo ngay với người phụ trách trực tiếp (tổ trưởng, quản lý an toàn hoặc giám đốc) để kịp thời xử lý.

3. Trách nhiệm của người sử dụng lao động

Sự việc từ chối công việc nguy hiểm đòi hỏi sự can thiệp lập tức từ phía doanh nghiệp. Cụ thể:

  • Doanh nghiệp tuyệt đối không được ép buộc người lao động tiếp tục làm công việc đó hoặc quay trở lại nơi làm việc khi nguy cơ chưa được khắc phục triệt để.
  • Người sử dụng lao động có trách nhiệm kiểm tra, đưa ra biện pháp khắc phục sự cố ngay lập tức.
  • Nếu doanh nghiệp cố tình ép buộc người lao động làm việc trong điều kiện nguy hiểm đã được báo cáo, đây là hành vi vi phạm pháp luật. Tùy mức độ, doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu để xảy ra hậu quả nghiêm trọng về người.

Tóm lại

Quyền từ chối công việc nguy hiểm là một quyền lợi chính đáng và hợp pháp của người lao động nhằm bảo vệ tính mạng bản thân. Việc thực hiện quyền này cần đi đôi với nghĩa vụ báo cáo sự cố trung thực, kịp thời. Cả người lao động và doanh nghiệp đều phải tuân thủ nghiêm ngặt Luật ATVSLĐ để duy trì môi trường làm việc an toàn, đúng pháp luật.

Bài viết liên quan