Trong các ngành công nghiệp nặng, cơ khí, xây dựng hay dệt may, tiếng ồn là yếu tố nguy hại đặc trưng. Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 24:2016/BYT, giới hạn tiếp xúc cho phép với tiếng ồn tại nơi làm việc không được vượt quá 85 dBA trong 8 giờ/ngày. Vậy thực tế, làm việc trong tiếng ồn lớn lâu ngày ảnh hưởng ra sao đến thể chất và tinh thần của người lao động?

1. Tác Động Trực Tiếp Đến Thính Giác (Điếc Nghề Nghiệp)

Tiếng ồn cường độ cao tác động liên tục sẽ phá hủy cơ học các tế bào lông trong ốc tai – cơ quan làm nhiệm vụ chuyển đổi sóng âm thành tín hiệu thần kinh gửi lên não bộ.

  • Tổn thương tạm thời: Người lao động bị ù tai, mỏi thính lực hoặc nghễnh ngãng sau ca làm việc, có thể tự phục hồi sau vài giờ nghỉ ngơi trong không gian yên tĩnh.
  • Suy giảm thính lực vĩnh viễn: Tiếp xúc lâu dài khiến các tế bào thần kinh thính giác chết đi và không thể tái tạo. Người bệnh thường mất khả năng nghe âm thanh tần số cao trước, sau đó lan sang dải tần số đàm thoại hàng ngày. Đây gọi là điếc nghề nghiệp – bệnh lý không thể chữa khỏi hoàn toàn bằng y học hiện đại.

2. Ảnh Hưởng Toàn Diện Đến Các Hệ Cơ Quan Khác

Tiếng ồn vượt ngưỡng không chỉ tác động đến tai mà còn là tác nhân gây suy sụp sức khỏe toàn diện:

  • Hệ tim mạch: Âm thanh lớn kích thích hệ thần kinh tự chủ, buộc cơ thể giải phóng liên tục các hormone căng thẳng như adrenaline và cortisol. Tình trạng này gây co mạch, làm tăng huyết áp mạn tính, rối loạn nhịp tim và gia tăng tỷ lệ mắc bệnh nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
  • Hệ thần kinh & Tâm lý: Môi trường ồn ào khiến não bộ luôn bị quá tải thông tin, dẫn đến chứng mất ngủ mạn tính, mệt mỏi, suy giảm trí nhớ và khả năng tập trung. Người lao động dễ rơi vào tình trạng stress, lo âu và cáu gắt vô cớ.
  • Hệ tiêu hóa: Căng thẳng thần kinh do tiếng ồn làm tăng tiết axit dịch vị, làm chậm nhu động ruột, gia tăng tỷ lệ mắc các bệnh lý viêm loét dạ dày – tá tràng ở công nhân.
  • Nguy cơ tai nạn lao động: Thính lực suy giảm kết hợp với sự mất tập trung khiến người lao động không nghe thấy các tín hiệu cảnh báo nguy hiểm hoặc chỉ lệnh từ đồng nghiệp, dễ dẫn đến các tai nạn đáng tiếc.

3. Giải Pháp Kiểm Soát Tiếng Ồn Và Bảo Vệ Người Lao Động

Để đảm bảo an toàn vệ sinh lao động và phòng chống bệnh nghề nghiệp, cần áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật và hành chính:

  • Biện pháp kỹ thuật: Bảo dưỡng thiết bị định kỳ, thay thế máy móc cũ; lắp đặt hệ thống cách âm, tiêu âm hoặc bao bọc nguồn phát sinh tiếng ồn.
  • Biện pháp hành chính: Bố trí thời gian làm việc hợp lý, luân chuyển ca làm việc để giảm thời gian phơi nhiễm liên tục của công nhân tại khu vực có tiếng ồn cao.
  • Trang bị bảo hộ cá nhân (PPE): Người lao động bắt buộc phải đeo nút tai chống ồn hoặc chụp tai giảm âm đạt chuẩn khi làm việc ở khu vực có cường độ âm thanh trên 85 dBA.
  • Khám sức khỏe định kỳ: Thực hiện đo thính lực (Audiometry) ít nhất 1 lần/năm để phát hiện sớm dấu hiệu suy giảm thính lực và có hướng điều chuyển công việc kịp thời.

Bài viết liên quan