“Suýt tí nữa thì…” – Tại sao cần báo cáo những vụ tai nạn hụt?

“Suýt chút nữa là trượt chân”, “May quá, cái búa rơi chỉ cách chân có vài xăng-ti-mét”, hay “Tí nữa thì va phải xe nâng”. Những câu nói bắt đầu bằng “Suýt tí nữa thì…” xuất hiện rất thường xuyên trong môi trường lao động. Chúng ta thường thở phào nhẹ nhõm, coi đó là sự may mắn và nhanh chóng quên đi. Trong thuật ngữ chuyên ngành, chúng được gọi là “Tai nạn hụt” (Near Miss).

Tuy nhiên, phớt lờ những sự cố này chính là bỏ qua cơ hội vàng để ngăn chặn thảm họa thực sự.

Tai nạn hụt: Tảng băng chìm của những rủi ro lớn

Theo thuyết “Tam giác tại nạn” nổi tiếng của Heinrich, cứ mỗi 1 vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra thì trước đó đã có khoảng 29 vụ tai nạn nhẹ và 300 vụ tai nạn hụt. Điều này có nghĩa là tai nạn hụt không phải là những sự việc ngẫu nhiên vô hại. Chúng là những lời cảnh báo sớm, là những dấu hiệu cho thấy hệ thống an toàn đang có lỗ hổng hoặc quy trình làm việc đang tiềm ẩn nguy cơ.

Nếu bạn vấp phải một sợi dây điện nhưng không ngã, đó là tai nạn hụt. Nếu bạn không báo cáo, ngày mai đồng nghiệp của bạn có thể vấp phải chính sợi dây đó và bị chấn thương sọ não. Việc báo cáo tai nạn hụt chính là cách chúng ta loại bỏ 300 nguy cơ tiềm ẩn để không phải đối mặt với 1 thảm kịch đau lòng.

Những “bài học miễn phí” quý giá

Hãy coi tai nạn hụt là những “bài học miễn phí”. Tại sao lại miễn phí? Bởi vì chúng ta nhận diện được rủi ro, thấy được lỗ hổng trong quy trình vận hành mà không phải trả giá bằng máu, sức khỏe hay tài sản.

Việc báo cáo một vụ tai nạn hụt giúp bộ phận an toàn (HSE) có dữ liệu để: Phân tích nguyên nhân gốc rễ: Tại sao sự việc đó lại xảy ra? Do thiết bị lỗi, do thiếu ánh sáng hay do sơ suất của con người? Khắc phục ngay lập tức: Sửa chữa sàn nhà trơn trượt, thay thế dây cáp mòn, hoặc tổ chức đào tạo lại kỹ năng vận hành. Chia sẻ bài học: Cảnh báo cho toàn bộ nhân viên để tránh lặp lại tình huống tương tự.

Vượt qua tâm lý e ngại “bị soi mói”

Rào cản lớn nhất khiến người lao động không báo cáo tai nạn hụt là tâm lý sợ bị khiển trách, sợ bị đánh giá là “vụng về” hoặc sợ làm phiền người khác. Đây là tư duy cần phải loại bỏ ngay lập tức.

Trong một nền văn hóa an toàn tích cực, báo cáo tai nạn hụt là một hành động dũng cảm và trách nhiệm. Bạn không phải là “kẻ mách lẻo” hay “người gây rắc rối”. Ngược lại, bạn đang chủ động bảo vệ tính mạng cho chính mình và những người đồng nghiệp xung quanh.

Kết luận

Đừng đợi đến khi “mất bò mới lo làm chuồng”. Lần tới, khi bạn hoặc đồng nghiệp thốt lên “Suýt tí nữa thì…”, hãy dừng lại một chút. Đừng chỉ cười trừ cho qua chuyện. Hãy ghi nhận lại sự việc và báo cáo ngay cho người quản lý hoặc bộ phận an toàn. Một hành động nhỏ của bạn hôm nay có thể cứu sống một mạng người vào ngày mai. Hãy biến việc báo cáo tai nạn hụt thành thói quen văn minh nơi công sở.