“Tai nạn là do xui rủi”, “Số đen thì phải chịu”… Đó là những câu cửa miệng tai hại mà chúng ta thường nghe thấy mỗi khi có sự cố xảy ra tại công trường hay nhà máy. Nhưng dưới góc độ khoa học an toàn, tôi khẳng định với bạn: Tai nạn lao động hoàn toàn có thể phòng tránh được.

Thực tế, các nghiên cứu chuyên sâu về ATVSLĐ (điển hình là thuyết Domino hay Tháp Heinrich) đã chỉ ra rằng: 98% các vụ tai nạn lao động là có thể ngăn ngừa. Chỉ có khoảng 2% là do các yếu tố bất khả kháng của tự nhiên. Điều này có nghĩa là quyền kiểm soát sự an toàn nằm trong tay con người, không phải do số phận.

Vì sao chúng ta có thể khẳng định như vậy?

Tai nạn không bao giờ tự nhiên xuất hiện. Nó là kết quả cuối cùng của một chuỗi các hành vi mất an toàn hoặc điều kiện làm việc không đảm bảo tích tụ lâu ngày.

Loại bỏ yếu tố “Hành vi không an toàn”

Thống kê cho thấy phần lớn tai nạn đến từ yếu tố con người (chiếm hơn 80%). Đó là sự chủ quan, làm tắt quy trình, không đeo đồ bảo hộ, hoặc thiếu kiến thức vận hành. Phòng tránh ở đây chính là việc cắt đứt mắt xích hành vi này. Khi người lao động được đào tạo bài bản, họ sẽ có “tư duy phòng ngừa”. Họ nhìn thấy rủi ro trước khi rủi ro biến thành tai nạn. Ví dụ, thay vì bước vội qua vũng dầu loang, họ sẽ dừng lại để dọn dẹp vì biết rằng người đi sau có thể trượt ngã.

Kiểm soát “Điều kiện không an toàn”

Các yếu tố môi trường như máy móc hỏng hóc, thiếu che chắn, ánh sáng kém… chiếm khoảng 10-18% nguyên nhân. Những yếu tố này hoàn toàn có thể kiểm soát được thông qua quy trình bảo trì, bảo dưỡng định kỳ và đánh giá rủi ro (Risk Assessment). Nếu doanh nghiệp chủ động nhận diện mối nguy ngay từ đầu (ví dụ: lắp rào chắn cho hố sâu, bọc cách điện cho dây dẫn), tai nạn sẽ không có cơ hội xảy ra.

Chìa khóa nằm ở sự “Chủ động”

Phòng tránh tai nạn không phải là đợi sự cố xảy ra rồi mới khắc phục. Đó là sự chủ động từ hai phía:

  • Với doanh nghiệp: Phải coi chi phí cho an toàn (huấn luyện, trang bị) là khoản đầu tư sinh lời, không phải là chi phí mất đi. Một hệ thống an toàn tốt sẽ triệt tiêu rủi ro ngay từ trong trứng nước.
  • Với người lao động: Phải tuân thủ kỷ luật sắt. Đừng đánh cược tính mạng của mình chỉ vì muốn nhanh hơn vài phút.

Lời kết

Đừng bao giờ chấp nhận tư duy “tai nạn là điều không thể tránh khỏi”. Tai nạn lao động CÓ thể phòng tránh được nếu chúng ta thay đổi từ nhận thức đến hành động. Hãy nhớ rằng, đằng sau mỗi quy tắc an toàn khô khan là kinh nghiệm được đánh đổi bằng xương máu, giúp bạn trở về nhà an toàn mỗi ngày.

Bài viết liên quan